Bu sayfa kimin için?
Özel bir araştırma yaptırmayı düşünmek çoğu insan için ilk kez yaşanan bir durumdur. Ne soracağınızı, kime güveneceğinizi ve nereden başlayacağınızı bilmemeniz çok doğal; üstelik bu soruları bir yakınınıza danışmak da her zaman kolay değildir. Kimi zaman insan yalnızca ne yapabileceğini öğrenmek, seçenekleri görmek ister; bu sayfa o ihtiyaç için de yazıldı. Bu sayfada, Konya'da bizimle görüşmeden önce akla gelen soruları tek yerde topladık ve her birine kısa, açık bir cevap verdik.
Cevaplarda ortak bir çizgi göreceksiniz: söz vermek yerine nasıl çalıştığımızı anlatıyoruz. Süre, sonuç ya da gün sayısı konusunda önceden vaatte bulunmuyoruz, çünkü bunları sizin sorunuz, kişinin günlük düzeni ve gidilecek ilçe belirliyor. Selçuklu'da birkaç saatlik bir gözlem ile Toroslar'daki bir yayla mahallesine uzanan bir çalışma aynı hazırlığı istemez. Buna karşılık kapsamın, bedelin ve yöntemin işe başlamadan yazılı olarak belli olacağını, raporun yalnız gözleme dayanacağını ve görüşmenizin gizli kalacağını açıkça söyleyebiliyoruz.
Sorunuz burada yoksa ya da cevabı sizin durumunuza tam uymuyorsa telefonla arayabilir veya WhatsApp'tan yazabilirsiniz. Gizlilik ve yöntem konusundaki ayrıntılar çalışma ilkeleri sayfasında, ilçeye özgü bilgiler Konya ilçeleri sayfasında, bedel ve seçim konusundaki uzun yazılar ise bilgi bankasında yer alıyor.
Merak edilenler
01Ücret ne kadar tutar?
Tek bir rakam vermek dürüst olmaz; bedeli işin planı belirler. Çalışılacak gün ve saat aralığı, ekip ve araç sayısı, ilçenin merkeze uzaklığı, mevsim ve raporun kapsamı hesaba girer. Selçuklu'da tek akşamlık bir gözlem ile Ereğli'de art arda günler süren bir çalışma aynı bedeli tutmaz. Ön görüşmede bu kalemleri birlikte netleştirir, toplam bedeli işe başlamadan yazılı olarak bildiririz. Ayrıntısı ücret yazımızda.
02Bir araştırma ne kadar sürer?
Süreyi sorunun ne kadar belirli olduğu belirler; bu yüzden önceden bir gün sayısı vaat etmeyiz. Belli bir akşamı ya da tek bir adresi merak ediyorsanız kısa bir saha çalışması yetebilir. Kişinin düzeni değişkense farklı haftalara yayılan günler gerekir. Teklifte gün sayısı yazılıdır; o çerçeve dolduğunda ne öğrenildiğini size aktarır, devam edip etmemeyi sorarız. Uzatma kararı her zaman sizindir.
03Araştırılan kişi bundan haberdar olur mu?
Planın tamamı fark edilmemek üzerine kurulur. Kişiyle temas kurulmaz, çevresine konuyu duyuracak sorular sorulmaz, gözlem kısa ve dönüşümlü tutulur; küçük ilçelerde aynı araçla aynı noktada uzun süre beklenmez. Yine de hiçbir saha çalışması için sıfır risk demek doğru olmaz. Bir tedirginlik işareti görürsek o gün çalışmayı bırakır, size haber verir ve nasıl devam edileceğini birlikte kararlaştırırız.
04Kimliğimi vermeden görüşebilir miyim?
Evet, ilk görüşmede adınızı vermeden konuyu anlatabilirsiniz. Çalışmaya karar verdiğinizde ise talebin amacını ve araştırılan kişiyle bağınızı konuşmamız gerekir; bu, hem sizi hem araştırılan kişiyi koruyan bir adımdır. Paylaştığınız bilgiler yalnız sizin dosyanızda kalır ve başka bir işte kullanılmaz. Size hangi kanaldan ve hangi saatlerde ulaşılacağını da siz belirlersiniz.
05Raporda neler olur?
İlk sayfada sorunuza verilen kısa cevap, arkasında gün, saat ve yer bilgisiyle sıralanmış gözlem notları ve bu notları destekleyen, kamuya açık yerlerde çekilmiş fotoğraflar yer alır. Görülmeyen ya da doğrulanamayan şey de açıkça yazılır, böylece olmayanı olmuş gibi okumazsınız. Raporda yorum değil gözlem bulunur; neyin ne anlama geldiğine siz karar verirsiniz. Anlaşılmayan bir satır olursa birlikte üzerinden geçeriz.
06İlk adımı nasıl atarım?
Telefonla arayabilir ya da WhatsApp'tan birkaç cümle yazabilirsiniz. Kişinin hangi ilçede yaşadığı ya da çalıştığı, ne öğrenmek istediğiniz ve sizin için önemli günler bir başlangıç için yeterlidir. Fotoğraf, araç ya da iş yeri bilgisi varsa planı kısaltır ama şart değildir. Eksik bilgiyi görüşmede birlikte tamamlarız; işin yapılıp yapılamayacağını, nasıl yürüyeceğini ve bedelini görüşmenin sonunda söyleriz.
07Çeltik, Taşkent ya da Halkapınar gibi uzak ilçelerde de çalışıyor musunuz?
Evet, Konya'nın 31 ilçesinin hepsinde çalışırız. Uzak ilçede değişen şey planın kurgusudur: merkezden Çeltik'e iki saati aşan, Halkapınar'a yaklaşık 173 km yol olduğu için çalışma günleri art arda konur, gerekirse konaklama teklife baştan yazılır, kış aylarında Toros ilçeleri için yedek gün düşünülür. Küçük ilçe merkezlerinde gözlem kısa tutulur. Her ilçenin ayrıntıları kendi sayfasında anlatılıyor.
08Akşam saatlerinde ya da hafta sonu da çalışılıyor mu?
Gözlem, sorunun gerektirdiği gün ve saate göre planlanır. Merak ettiğiniz şey bir cumartesi öğleden sonrasında ya da akşam saatlerinde oluyorsa çalışma o aralığa konur; gün ortasına boşuna saha günü yazılmaz. Bu saatler teklife ayrıca yazılır, bedel farkı varsa önceden söylenir. Hangi saat aralığının gerçekten gerekli olduğunu ön görüşmede birlikte belirleriz.
09Ödeme nasıl yapılır?
Ödemenin tutarı, hangi aşamada ve hangi yolla yapılacağı yazılı teklifte yer alır. Her ödemenin neyin karşılığı olduğu bellidir; teklifte yazmayan bir kalem sonradan istenmez. Saha sırasında ek gün gerekirse bunun bedeli de önceden söylenir ve yalnız sizin onayınızla eklenir. Ödeme düzeni net yazılmamış bir teklifle hiçbir işe başlanmamasını, hangi firmayla çalışırsanız çalışın, öneririz.
10Çalışma başladıktan sonra vazgeçebilir miyim?
Evet, karar her aşamada sizindir. Vazgeçtiğinizde o güne kadar yapılan gözlemlerin notları size teslim edilir. Kalan bölümün nasıl hesaplanacağı teklifte önceden yazılı olduğu için bu konuda sürprizle karşılaşmazsınız. Ön görüşmeden sonra hiç başlamamayı seçerseniz de paylaştığınız bilgiler başka bir amaçla kullanılmaz; isterseniz silinir ve bunu size bildiririz. Düşünmek için zaman istemeniz de son derece doğaldır.
11Telefon kayıtlarına ya da sosyal medya hesaplarına bakabilir misiniz?
Hayır. Çalışmamız herkesin görebildiği yerlerde gözlem ile herkese açık kaynakların okunmasından oluşur. Bir kişinin telefonu, mesajları, şifreyle korunan hesapları ya da kurumlardaki kayıtları bu çerçevenin dışındadır. Herkese açık bir profil, ilan ya da paylaşım ise incelenebilir ve kaynağıyla birlikte raporlanır. Aynı soruyu sokakta yapılan gözlemle cevaplamanın bir yolu varsa onu birlikte ararız. Ayrıntılı sınırı çalışma ilkelerimizde okuyabilirsiniz.
12Hangi durumlarda dedektife hiç gerek yoktur?
Bir yakınınızdan haber alamıyorsanız ilk adım vakit kaybetmeden polise ya da jandarmaya başvurmaktır. Resmî bir kayıt bilgisi gerekiyorsa ilgili kuruma başvurmak, alacak takibinde avukata danışmak daha doğrudur. Sorunuz doğrudan sorarak ya da birkaç haftalık kendi gözleminizle cevaplanabiliyorsa bunu da açıkça söyleriz. Gereksiz bir işi kimseye önermeyiz; doğru yolu göstermek de bu işin parçasıdır.